Proslava 250. godišnjice SAD podseća i na nepravde prema ranijim žiteljima
Izložba, postavljena povodom godinjice američke nezavisnosti, ukazuje ne samo na patnje prvobitnih stanovnika, već i na način kako očuvati vlastiti identitet
(Ilustracija, mnogi stučnjaci upozoravaju da su indijanski narodi uspeli, uprkos istorijskim nepravdama, da pojačaju svoj položaj foto, https://jasonsteinhauer.substack.com/p/how-should-america-celebrate-its)
Proslava 250-godišnjice nastanka Sjedinjenih Država donosi novi pogled na istoriju predhodnih stanovnika Severne Amerike. Dok tradicionalno tumačenje američke istorije ističe nastanak i ekspanziju moderne države, muzeji i istoričari sada podsećaju da je za prvobitne stanovnike gradnja SAD značila izbacivanje iz domova, kršenje sporazuma i nastojanje da se izbriše njihova kultura. Piše o tome agencija AP.
Izložba, postavljena povodom godinjice američke nezavisnosti, ukazuje ne samo na patnje prvobitnih stanovnika, već i na način kako očuvati vlastiti identitet.
Pažnju su privukli, na primer, tradicinalni koralni toranj iz 19. stoleća, u njih su žene počele uključivati motive amerčke zastave. Prema kustosu, ne radi se samo o izrazu patriotizma, negoje to, takođe i tiha forma otpora i nastojanja da se sačuva sopstvena vrednost u doba kada je federalna politika razarala tradicionalne indijanske komune.
"Sjedinjene Države ne bi mogle postojati bez istorije prvobitnh žitelja. Njihov uticaj je utkan do same suštine toga što danas zovemo Amerika“, izjavio je istoričar i tvorac mapa indijanskih teritorija Aron Karapela (Aaron Carapella) koji ima čirokijske korene.
U 19. stoleću donela je američka vlada niz mera koje su vodile ka prinudnom preseljavanju indijanskih naroda i pruzimanju njihovih teritorija. Među najpoznatije, spada zakon o preseljavanju Indijanaca iz 1830, čija posledica je, između ostalog, bila neslavno poznata „Staza suza“ gde je umrlo više hiljade pripadnika plemena iz jugostoka SAD. Dalji zakoni rasparčali su plemensku zemlju i čekali na njen prelazak u ruke belog stanovništa.
Sledile su internatske škole gde su indijanska deca slana s ciljem da prekinu svoje veze s jezikom, kulurom i verom. Prema predstavnicima indijanskih zajednica, posledice ove politike su vidljive i danas. Sistem fje trajao približno 150 godina a poslednja internatska škola zatvorena je 1969. Prema istrazi američkog ministarstva unutrašnjih poslova kroz ove škole je prošlo najmanje 18.000 indijanske dece, neki pune četiri godine. Najmanje 937 dece u ovim ustanovama je umrlo, stvarni broj može biti znatno veći.
Bivši američki predsednik Džo Bajden se 2024. u ime Sjedinjih Država izvinio postojanje ovakvog sistema i označio ga za sramotu u američkoj istoriji.
Istovremno, ipak, mnogi stučnjaci upozoravaju da su indijanski narodi, uspeli, uprkos istorijskim nepravdama, da pojačaju svoj položaj. Federalna vlada danas priznaje 575 plemena za samostalne političke celine s posebnim pravima.
