U Užgorodu, centru Zakarpatske oblasti Ukrajine, počelo je krajem prošle godine, sudjenje duhovnom vodji ukrajinskih Rusina, pravoslavnom svešteniku Dimitriju Sidoru. „Pipa Sidor“, kako ga zovu Rusini, okrivljen je, kako izveštava ruski server www.newsland.ru, na osnovu materijala ukrajinske tajne službe, za „ugrožavanje teritorijalne slobode države“.

Sidorov, prema optužnici, u svojim propovedima tvrdi da Rusini nisu etničku Ukrajinci i „poziva na stvaranje samoupravne rusinske oblasti pod medjunarodnom kontrolom“. Ovaj duhovnik je, inače, na čelu Skupštine karpatskih Rusina koja je lane proglasila za svoj cilj stvaranje rusinske države. Tu skupštinu, prema ovom serveru, finansira ruski vladin fond Ruski svet.

Medju ukrajinskim Rusinima poslednjih godina pojačana su raspoloženja i zahtevi za autonomiju tzv Zakarpatske Rusije koja je od 1919. do 1939. bila u sastavu Čehoslovačke pod imenom Zakarpatska Rus. Predstavnici Rusina, na čelu sa Sidorom, traže autonomni položaj u Ukrajini, kakav već ima rusko-jezički autonomni Krim. Vlada u Kijevu nema, medjutim, nameru da im udovolji, bojeći se da se tako ide ka razbijanju teritorijalnog integriteta zemlje.

Priznanje autonomije Zakarpatskoj oblasti bi, naime, kako se smatra, izazvalo efekat lavine u drugim regionima, kao što su bivša Donjecko-krivorožska republika (približno na teritoriji današnje Harkovske i Dnjepetrovske oblasti) ili Nova Rus, s centrom u Odesi.

Krivično gonjenje protiv Sidora pokrenuto je još pre godinu dana, a rusinski i krimski mediji tvrde da je optžbu iskonstruisala ukrajinska tajna služba. Sudjenje Sidoru je izazvalo otpor i proteste ne samo medju običnim Rusinima, nego i u njihovim političkim krugovima pa su nedavno organi ove oblasti izglasali novu himnu oblasti s nazivom Podkarpatski Rusini.


(www.abcfood.rs)

Rusini (Rusnaci, Ruteni), mali narod iz grupe Istočnoslovenskih naroda (prema Vikipediji). Ukrajina zvanično Rusine smatra delom svoga naroda, a naziv Rusyn (Rusin) u Ukrajini smatraju starijim etnonimom (korišćenim na širem prostoru Ukrajine) koji je u istorijsko-političkim okolnostima zadržan kod dela naroda koji gotovo stalno nije bio povezan sa svojom maticom odnosno ukrajinskim kulturnim preporodom. Deo Rusina u svetu, smatra sebe zasebnom etničkom grupom i ne priznaje Ukrajinu matičnom zemljom, posebno na Zapadu te iz toga proizlaze dve struje tumačenja ko su Rusini. Rusini se sastoje od nekoliko manjih grupa. Na Karpatima su: Bojki (zapadni Karpati), Lemki u Beskidima (Poljska) i Huculi. Austro-Ugarska monarhija, koja je dugo pod svojim okriljem držala zemlje naseljene Rusinima, kolonizovala ih je delom u današnju Vojvodinu i u zapadni Srijem. U Srbiji ih ima, prema poipsu stanovništa, oko 15,5 hiljada, sa centrom u Ruskom Krsturu, kod Kule. Stara postojbina Rusina je u Prikarpatskoj Rusiji, odnosno delu Ukrajine, na granici s Poljskom, Slovačkom, Madjarskom i Rumunijom. Sedište regije je grad Užgorod. U Ukrajini, okolnim zemljama i u svetu Rusina ima, kako se procenjuje, ukupno oko 1,5 miliona.

Rusini na teritoriji današnje Srbije žive više od 260 godina. U njihovoj bogatoj tradiciji, 17. januar 1751. godine ostao je zabeležen kao poseban datum. Toga dana je administrator komorskih imanja Habzburške monarhije u Bačkoj, Franc Jozef de Redl, potpisao ugovor o naseljavanju komorske pustare Veliki Krstur . Taj datum je, posle konsultacija rusinske zajednice, prihvaćen kao nacionalni praznik a proslavljen je prvi put 17. januara 2008.godine.

Na prostore današnje Srbije, Rusini su se doselili iz severoistočnih županija tadašnje Ugarske, koje se nalaze u današnjoj istočnoj Slovačkoj, Zakarpatskoj Ukrajini i Mađarskoj.

Godine 1848. rusinska zajednica je brojala 8500 duša. Najveći deo stanovnika živeo je u Ruskom Krsturu, najvećem naseljenom mestu Rusina na prostorima cele bivše Jugoslavije a i sadašnje Republike Srbije, koje se nalazi u zapadnom delu Bačke. Rusini se takođe nastanjuju i u Kucuri, Novom Sadu, Šidu, Starom Vrbasu, Mikluševcima (sadašnja Republika Hrvatska) a kasnije se razvija broj Rusina i rusinskih kolonija i u drugim mestima pretežno u Bačkoj i Sremu. Po istorijskom poreklu Rusini su Istočni Sloveni. Govore rusinski jezik i koriste ćirilično pismo. Jezik Rusina u Srbiji se danas smatra najmlađim književnim slovenskim jezikom, a službeno je kodifikovan 1923.godine „Gramatikom bačko-rusinskog govora“, dr. Havrijila Kosteljnika, jednog od najobrazovanijih i najpoznatijih vojvođanskih Rusina – sveštenika, doktora filozofije, univerzitetskog profesora i književnika.